lunes, 12 de marzo de 2018

Pena de Francia

Prezada curmá:

Non  podía deixar sen resposta esa ligazón de Clarín onde Celia Otero, -escritora-, conta as súas orixes galaicas... Vaia  relato!

A pouco que un –nado na Gallaecia- teña unha mínima curiosidade, chégalle á alma. Imaxínate a min, sempre alerta, inquedo, predisposto, rendido...

Desde que souben e coñecín as terras do  Deza, oín falar da "Pena de Francia". Unha romaría nos altos de Dozón (Concello límite con Lalín; igual que Ares e Mugardos: divisións administrativas e artificiais dunha bisbarra)

Procurando nas "redes"... vaia!, atopo a páxina duns colegas -camiñantes-. Emocionado, por esas conxuncións astrais que tanto me asombran... Vai ligazón:



Nese vídeo -ollando a ermida- coa  marabillosa "Caravansary" de fondo, resúmese –grandioso- o noso espírito galaico, celta..., e ten sentido o  relato, formidable, de Celia: "Shh, caladiños, que as silvas escoitan..."

Unha grande aperta cómplice, agardando a primavera, neste chuvioso marzo.

domingo, 3 de diciembre de 2017

Compostela Verde

Portal web de Compostela Verde

Estou contento!

O Concello de Santiago acaba de presentar a súa (renovada?, nova?) páxina Compostela Verde, xestionada pola concesionaria de Parques e Xardíns, que é unha auténtica marabilla (cando menos para un botánico afeccionado coma min). Vai ligazón, e tede curiosidade e paciencia, hai de todo! 

Premede nos botóns da esquerda; por exemplo no de Arboredo singular... e atoparedes centos de fichas moi completas -con fotos actualizadas - non só da Alameda, tamén de Belvís, da Granxa do Xesto, Brandía, Sar...




Imaxinade chegar diante da abeleira - Corylus avellana - da Finca Simeón, darlle a un botonciño e ler:


Etimoloxía

O seu nome xenérico é Corylus, empregado por Virxilio e Plinio, que se derivaría da palabra indoeuropea korys, que quere dicir capuchón ou carapucha, aludindo ás brácteas que envolven o froito. O nome de abeleira procede de Abella (actualmente Avella) unha cidade da Campania (Italia) onde existe un florecente mercado dende a época dos emperadores romanos, célebre polas súas ricas mazás, as granadas e as abelás.


Usos

Na cultura clásica, a abeleira era a árbore da beleza e a sabedoría: dicíase que quen comía abelás adquiría coñecemento sobre as ciencias e as artes. Xa nos manuscritos antigos de China e Grecia descríbense as utilidades da abelá. Os chineses considerábana como un alimento sagrado, que proporcionaba clarividencia, mentres que o grego Dioscórides sinalou os usos da abelá para curar diferentes enfermidades.

As abelás son importantes na alimentación de moitos roedores, do xabarín e das aves fruxívoras. Teñen propiedades nutricionais e medicinais, xa que son astrinxentes, sudoríferas e antidiarreicas. Tamén úsanse en repostería e como froitos secos. En cosmética, coas abelás elabóranse xabóns, perfumes e suavizantes.

Nas culturas céltico e romanas as abeleiras tiñan poderes místicos, simbolizando fertilidade do matrimonio, proporcionando protección e asegurando a localización de tesouros e da auga. É coñecida a predilección dos adiviños polas pólas de abeleira para localizar veas de auga.

A madeira, branca e flexible, utilízase en ebanistería, cestería, marquetería, tornería e carpintería. Tamén emprégase para facer carbóns de debuxo. A súa plantación tamén serve para fixar noiros e congostras.


No día de Santa Icía do 2017

miércoles, 26 de abril de 2017

Camiño a Santo André de Teixido


por 
Ramón Otero Pedrayo.
Prólogo e ilustracións de Vicente Risco
(Itinerario d,Ourense  ao San Andrés de Teixido)
Editorial Nós –volume XXVIII –
A Cruña.1929


“...por iso nós viñemos a il, cruzando vals e serras, fuxindo de todo propósito estudioso, pol-a paixón de afundirnos na sinxeleza sin termos da Natureza e da raza”
Ramón Otero Pedrayo. Páx. 199
-Pelerinaxes-


I
( O Libro )


En realidade son dous. Ler un libro sempre che abre camiños,facilita alternativas,descubre tesouros. 
Merquei o de Santiago Lamas&Alfonso Mato polo seu chamativo título: “De camiños, viaxeiros e camiñantes”, e pola orla que dicía “Premio Ramón Piñeiro de ensaio 2015”.
(Ed. Galaxia. Vigo. 2016)

Acertei de cheo. E quedei atrapado no primeiro capítulo, cun extraordinario comezo;

“As seis da mañá do luns 4 de xullo do ano do Señor de 1927, cun tempo non moi acaído cos acostumados calores abafantes de Ourense no mes de Santiago, Otero Pedrayo, Risco e Ben-Cho-Shey, armados con chapeus, mochilas, caxatas, cadernos, lapis, estilográficas, auga,chocolate e unha cámara Kodak  xuntábanse...”

E,  na páxina 21,  aparece a nova da publicación:
“No mesmo mes de outubro de 1929, anúnciase en Nós e A Nosa Terra, que Pelerinaxes I xa está a venda-ao insignificante prezo de 5 pesetas-”

Faltoume tempo para ir á moi cumprida bibliografía e atopar, na páxina 195, a recensión da edición facsimilar que -no 1993- fixo Edicións do Castro.

Pola noite lía o libro:
(“Fontán percorreu e cartografou un país de camiños. O país dos homes de Nós, setenta e cinco anos despois, xa tiña estradas e vías de tren...” px. 41) e polo día ía a procura desa edición facsimilar do 1993. Foi na primeira tenda de Sargadelos de Galicia, onde senón?, que tiñan un único exemplar -12 euros-.

Fixen xestións –mesmo tiven contactos que preguntaron no Castro/Sada-. E non atopei ningún outro exemplar.

Os amigos da libraría Gallaecia, mostráronme como procuralo nas librarías de vello... e só apareceu  un exemplar en Sevilla: 140 euros.


II

( A viaxe )


A viaxe comezou o luns dia 4 de xullo en Ourense (“ ao pé da fonte da Alameda do Cruceiro”)

O martes 5 xa chegan a Monterroso (Otero Pedrayo, poeta: escribe  a louvanza ó Xamón)

O mércores 6 fan noite en Palas do Rei ( Alí ten unha botica Avelino García Armesto, seu amigo)

O xoves 7 van no Castromil ata Lugo (onde Evaristo Correa Calderón exerce de anfitrión).

E logo camiñan ata Rábade, onde dormen?? (“unha noite dubidosamente terrorífica”)

O dia 8 venres  chegan a Vilalba. Alí  os agarda Antonio Noriega Varela (“inda non desfixeramos os morrales cando estreitamos no peito ó poeta” )

Sábado 9 camiñan de Vilalba a As Pontes (D. Ramón, coxo)

No coche de liña fan o percorrido de As Pontes  a Ortigueira.

Domingo 10.Un ditoso serán de magnolios en Ortigueira

Luns 11. Camiño de San Andrés con tres amigos (dacabalo, non pode andar). “corría a bota, e a lagosta sabía coma en ningures”




III

( O relato )


Marabilloso diario de don Ramón. Nun exuberante  galego, barroco, antergo, vainos contando a viaxe de cada dia: hai anécdota, máis prima a divagación, a divulgación... Non é un relato lineal. Ao vello xeito xornalístico, cada etapa pode dar lugar a varios relatos independentes, con argumento propio.

Verbigratia:

Día  8.07.27  (durmir en Rábade e saír cara a Vilalba) “A cachoeira das tellas” –os tellados modernos fan medrar o terror das noites-

“Século dazaoito” –solenidade, fortaleza da carreteira. Debería ter miliarios que dixeran en eterna epigrafía: Carolus III -

“Bétula Fidelis”... Abedoeiras! –Ben Cho Shey púxolle por nome Bétula Fidelis. Fieis a montana, o lúar, a Celtia, a nos, os pelengrinos-



IV

( A fascinación )


Fascinante. Eu pensaba nos tres homes. Ben Cho Shey –Xosé Ramón Fernández  Oxea-  o máis novo: 31 anos. Era mestre. Exercera en Cariño. Coñecía Santo  André de Teixido. Estou convencido que foi del a idea.

Vicente Risco tiña 43 anos. Otero Pedraio, 39. Ámbolos dous galeguistas recoñecidos....
Risco debuxou e fixo as ilustracións de todo: desde  o mítico percorrido que aparece na portada do libro, ata os capiteis das máis humildes igrexas, pasando pola captura de intres únicos (mercado de Monterroso; o mesón de Gaibor; Bétula Fidelis; ría de Santa Marta )

...e prologou a D. Ramón! 
Unha prístina alfaia!

“D,Ourense ao san Andrés de Teixido, veleiquí a terra toda debaixo dos nosos pés. E ollai com,andades, qu,ides por terra sagrada”

sábado, 29 de octubre de 2016

Un día calquera

Un día calquera rematas, tarde, a xornada laboral. Foi un dia  rutineiro, vulgar. Como moitos. Vas  perderte  un pouco,  pola zona vella. Polo casco histórico, do que nunca te cansas. Non ves moita xente. Algunha rapaza cos apuntes. Un par de turistas risoños. 

Rubes pola Quintana: moita luz -dos focos- alumeando a Porta Santa; ó ciborio da Catedral, ó convento das monxas mercedarias. O luscofusco ven traendo a noite... Outubro  fresquiño en Compostela. 

Apareces na Acibechería, fronte a impoñente portada de San Martiño Pinario. Pouca xente. Silencio?? NON!. Escóitase música.  Uns acordes, levemente coñecidos, fante parar no teu camiño cara a Praza de Cervantes. Das media volta e baixas, paseniñamente, cara ó arco de Xelmírez, de onde sae a música.


31 de outubro, 2016
Compostela. 

Case as oito dunha noite agradable, solitaria...
Quén pode estar tocando- marabillosamente- este luns de outono?. Camiñando, modiño, identificas o violín potente, harmónico, solista e, moi baixa- facendo acompañamento- unha guitarra. Sentes que se che espiga a pel.

Cal é?. Pregúntaste, buscando na túa inmensa caixa de música (mental), o nome da peza - que soa perfecta nas pedras de Xelmírez- Coñézoa!. 

Estaste emocionando - só - paseniñamente. Ollas unha parella. El, violín. Ela guitarra. Un can deitado. Vagabundos. (Pero limpos) Ela,  loura, ollando o chan. El,-barba branca, de xenio despistado-, abrazado ó instrumento, (podo dicir en éxtase?). O can - mantido- cos ollos pechados. A funda da guitarra aberta, limpa de moedas. Non pasa xente. Ti, sempre tímido, modiño, déixaslles todo o solto que levas. Nin te miran. Tocan. Cal é? Como se chama esta cantiga fermosísima -así cho parece-  emocionado, pel espigada, mirada perdida?
Deus!!

Xa estás fronte ó Hospital Real. Pisas o Obradoiro. Eles seguen tocando... "KROKE"!  Identificas ó grupo, coñeces a cantiga!


Outubro. Día 31 
Noite. Compostela.

Imposible sabe-lo título alí, de memoria... (Nin de coña, preguntar!). Éntrache a presa. KROKE. Nigel Kennedy, violinista excepcional. Non sabes nomes de cancións.
Mais gozas da música.

Na casa, agora, escribindo sensacións, desfrutas. És  feliz.
Soa "East meets East",  o disco que gravou Kennedy con Kroke (e que lle deu fama a ámbolos dous).




Qué pasada (pensas)
......

Oídeme: 
(vos, que sabedes do que falo) 
Alguén

-Quén era?
-De onde viña? 
-Qué vida  traía con el?

tocaba -marabillosamente- unha peza de KROKE chamada Jovano Jovanke (canción núm. 6 do disco citado)

Podedes crerme? Ocorreu nesta cidade. Un outono de 2016. Pouca xente o soubo. Por iso, hai  que contalo, e compartilo...


Compostela, outono  2016

lunes, 3 de octubre de 2016

Ombre na Faltriqueira



 - Carta a Ramiro García - 


“A música: esa leria pola que se nos da cando somos novos, que apañamos para nós, e que sentimos como se fose creada directamente para o noso cerebro”
(lido nalgún sitio)


Prezado  Ramiro: 

Había xa tempo que quería compartir contigo o pracer que sinto cada vez que escoito o disco de Faltriqueira. Polo que, aproveitando as Festas do Espírito Santo deste ano, fago público un sentimento gozoso que, de sempre, vai ligado a miña pertenza a Ombre. 
Pode parecer asombroso, pero xa sabes que no meu caso existe un azar, un destino inexorable que, - por calquera escusa-, faime levar a Ombre polo mundo adiante. 
            
É así que Faltriqueira apareceu na miña vida xusto no intre axeitado; aquel no que un está a buscar as orixes; aquel no que un procura o auténtico; o máis sinxelo. Como xa coñeces dende a nosa convivencia infantil, a música foi sempre unha das miñas debilidades. Sabes tamén que nunca fun dotado especialmente para cantar todo aquilo que me gustaba. E nembargantes, letras, notas, ritmos, melodías, fixábanse no meu maxín case sen darme conta. 

Aínda é hoxe que seguen ancoradas na memoria do meu tempo, pezas e cancións sen aparente conexión entre elas: unidas só por insólitos fíos que non é doado explicar. Porque, en definitiva, a música é a arte máis subxectiva que pode haber. En realidade para que haxa música só é necesario que exista un receptor axeitado. 
           
Cando me preguntan qué diferenza ó ser humano dos animais, eu sempre respondo que a música. Ningún animal foi capaz de inventar as sete notas máxicas que, combinadas, producen algo inefable, único e estremecedor. E sempre, agardándoas, un receptor. Respectarei tódalas músicas, aínda as máis simples ou chabacanas, pois sempre teñen alguén que as recibe; alguén ó cal lle din algo. Por iso, a música existirá namentres existan as persoas...

Cando che dicía o da subxectividade, referíame a que, ante unha cantiga, ou un disco, partimos sempre dunha postura (nosa) concreta. Nela danse múltiples situacións, persoais e íntimas, que inflúen notablemente na audición. Por suposto, presupoño sempre unha disposición para oír algo novidoso, ou descoñecido, ou pouco publicitado... Como foi, penso eu, o caso de Faltriqueira. Aínda que ti, pola túa proximidade persoal a elas, xa o sabes, Faltriqueira sacou no 2002 un disco co mesmo título que lle da nome o grupo. (Faltriqueira. Resistencia. 2002)
           
Son catorce cancións perfectamente distribuídas ó longo de  50  minutos -que se nos fan moi curtos-, e  que nos dan a medida da música nosa que se fai hoxendía. I é unha medida alta. Comezando polos atractivos arranxos musicais, impregnados dun certo aire oriental que  acercan e transmiten con verismo e sinxeleza, os sentimentos máis fondos das voces dunhas rapazas que teñen arte. E talento. 
A virtude principal, o meu ver, deste disco, é a súa actualidade. É unha obra do seu tempo –deste tempo actual, no que estamos-, que reivindica ó noso. E que, nas voces das rapazas –María, Ana, Olalla, Carolina e Teresa- evoca todo canto  gardaron e conservaron  as nosas avoas, nas esfolladas, nas muiñadas, naqueles lavadoiros de outrora...
         
Xa che anticipo que só por “a ponte do demo” paga a pena o disco. É unha canción de amor tan fermosa e tan sentida que nunca  cansas de escoitala... Os dous versos do inicio gardan a definición poética máis intensa que lin en moito tempo: 

“algo debe ter a tristeza
cando parece felicidade”

E por riba, a voz solista de Teresa dálle esa fondura intemporal a unha lenda que fixa na memoria do amor eterno, a creación da Ponte da Vila. A ponte de Pontedeume. E xa ves que volto de novo o íntimo, o profundo da música. Porque, podes estar orgulloso da túa filla. E das compañeiras, claro. 
          
Cando souben que Faltriqueira eran cinco rapazas de Pontedeume, faltoume tempo para incorporalas o meu espazo vital. E cando me contaches que Teresa era unha delas, engaiolaron, definitivamente, a miña memoria musical de Ombre. I é así que vexo a Ombre, cada vez que leo ou escoito dos seus concertos en sitios e lugares tan dispares: Canadá, Sudáfrica, Francia, Madrid, Ortigueira...

Faríanme falta unhas cantas cuartillas máis, para trasladarche o que supuxo o seu disco, unha noite calquera de agosto do 2003, nalgún número da Avenida Cabildo, de Bos Aires. Só adiantarche que os convidados non pararon de facer preguntas, de pedir traducións,e de emocionarse escoitando “a herba de namorar•, “muiñeira vella de mórdomo”, “sae lúa”... 

E no remate, cando explicaba que Teresa García Riobó, a túa filla, era de Ombre, todos me pedían máis: da música galega, de Ombre, da infancia, do Eume... I eu, rouco e feliz de tanto falar i explicar Galiza, Pontedeume, Ombre, a nosa veciñanza, a infancia, a vida, a Música...

¡¡Noraboa, e boas festas!!

martes, 19 de julio de 2016

A meniña dos meus ollos...



....É a Alameda de Santiago, naturalmente!

Neste xardín pacego, aprendín os rudimentos da botánica. Sempre conto a mesma historia, cando me preguntan desta miña afección polas árbores. Cando descubría unha nova especie nos libros, nas falas da xente, corría a comprobala na Alameda: era o que me quedaba máis a man. Ía preocupado, pensando que pasaría se non estaba no sitio indicado. Camiñaba coa ilusión do primeiro achádego; da primixenia revelación... ¡Non sabedes qué gozo supón ollar o soñado!

E o noso Parque, nunca me fallaba; sempre estaba alí, ensinándome e mostrándome a beleza primaria das miñas árbores... Eu chegaba, sen alento, tratando de atopar os ginkgos - eses fósiles viventes, cada vez máis valiosos para a humanidade - e alí estaba, ò pé da fonte de mármore branca, unha parella noviña, coas súas follas en forma de abano, cos dous lóbulos (biloba), naquel verán cheo de maxia e feitizo...

Hoxe, na hora de compartir e de tratar de animarvos a desfrutar da enorme riqueza do xardín máis clásico de Galicia, acudo aos dous recursos que - como simple humano, curioso polo que me rodea - foron os que me descubriron o inmenso tesouro botánico que temos en Compostela.


Luma apiculata
I.- O pracer do exótico: “Luma  apiculata” (Arraián de Chile)

Saber que, de terras lonxanas, hai só un único exemplar; unha peza fermosa, endémica dos Andes chileno/arxentinos - ¡nada menos! - onde forma pequenos bosques. Tedes que velo.

Rube vizoso cara ó ceo - entre dous carballos- na zona en que Galicia honra a País Lapido, o pai da Exposición Rexional de 1909. Buscádeo. Paga a pena. Pórtase coma un arbusto, pero medra como unha árbore. Destaca polo seu toro, dunha cor pardo- canela, preciosa! E as súas folliñas verdes, en forma de pico (“apiculata”), perennes... Qué fermosura!. Olládeo! E logo, se queredes, procurade:

a) Por qué os botánicos europeos lle puxeron Eugenia?

b) Por qué lle chaman Luma, en América?

c) Seus curmán o cravo...

d) Ten unha irmá, fermosa, polo Val de Deus (Costa Vella)

Se así o facedes, xorden historias entrelazadas,fantásticas; a casa de Saboya; os mapuches; o cravo (a ruta das especias... Marco Polo) Hai tantos fíos dos que tirar...!



Quercus pyrenaica
II.- A grandeza do noso: “Quercus pyrenaica” (cerquiño, carballo negral, veriño, caxigo, rebolo...)

Teño localizado un cerquiño na Alameda. Está no paseo dos leóns. É engaiolante! Se entrades comigo, contade ata oito árbores nos parterres da dereita (eses que ollan cara a cidade vella). A árbore que inaugura o cuarto arriate, é un carballo negral. Cerquiño é o nome máis habitual en Galicia, dunha variedade de carballo, endémica de Europa. Foi bautizado como “Quercus pyrenaica” pola súa abundancia no sueste de Francia. É abundante en todo o norte de España; máis –curiosamente- non se da nos Pirineos, que lle prestan o seu nome.

O rebolo é unha xoia: segundo nos contan no libro “A Alameda, xardín pacego” (Concello de Santiago - Medio Ambiente, Parques e Xardíns, 1986) os profesores Izco, Ortíz e Oubiña, ten unha virtude ecolóxica de incalculable valor: abrolla facilmente, facendo un veludo marabilloso que repara as feridas sobre a cuberta vexetal, evita a erosión do chan e regula o réxime hídrico local...

Como recoñecelo? É doado. Cando vexades toda a carballeira de Santa Susana florecida e agromando as follas, o noso cerquiño ven máis atrasado: está espido. E neste mes, se vindes ás Festas, ollade as follas de ámbolos dous; o noso rebolo tenas cheas de peliños que o protexen das altas temperaturas do verán, e que lle dan unha cor cincenta.

Quercus pyrenaica 

Son máis rechamantes; teñen os lóbulos moi pronunciados (nada que ver coas do carballo: unhas curvas apenas insinuadas). Faleivos da benevolencia do idioma para marcar o único exemplar de veriño. Ide e ollade:  É o carballo de toro máis groso. Da cortiza máis negra. Das polas máis esveltas...

E, nembargantes, tórcese, humilde, cara a súa esquerda, para que don Ramón María del Valle Inclán - felizmente sentado cara ao leste - goce, eternamente, da vista senlleira da nosa Catedral.



Arredor do san Bieito, 2016

viernes, 10 de junio de 2016

Cinéfilo irredento


Tiven que estar na casa, sen saír algúns días - consecutivos -, e aproveitei para (amén de ler o último de Manuel Rivas ou Ignacio Sánchez Cuenca...) ver na televisión algunhas películas:
 

          a) Esquecidas –vistas no seu momento-
 
          b) Inéditas - na miña filmoteca-
 
          c) Curiosas –por descoñecidas –
 
          d) Actuais –feitas neste lustro -
 

Cando digo televisión xa sabedes ò que me refiro: colles o “mando” e comezas a procurar eses canles que non teñen publicidade –ou moi pouca – i emiten películas dia e noite, ejem, ejem...

TCM, Hollywood, AMC, Calle 13, Paramount, Sundance... A grandeza do “mando” é esa: escolles, paras, cambias, apagas...
 
Déixovos un decálogo (con luces e sombras: xa coñecedes a miña subxectividade):
 
 
1.- The blackboard jungle, 1955. (“Semilla de maldad”, cando se estreou en España). Richard Brooks dirixindo a Glenn Ford –impoñente -cuns secundarios marabillosos (Sidney Poitier, Vic Morrow...). Era un xeito de facer cine (clásico): comercial e con calidade.
 
2.- Minority Report, 2002. Gústame a ciencia ficción... Baseada nun relato do mítico Philip K. Dick, Spielberg dirixe con tino a Tom Cruise -Colin Farrell ten un papel moi agradecido- e Max von Sydow nunca defrauda!

3.-Little Buddha (“Pequeño Buda”) 1993. O gran Bertolucci envellece mal ; malia a todo, quedeime por Cris Isaack....cantante mítico ( Wicked Game !). Como actor, só ten presenza –enche a cámara -

4.- Lost in traslation, 2003.Dirixe Sophia Coppola. A típica película de culto....sen nada detrás, con perdón!  Bill Murray, pagado de si mismo...Scarlett Johansson sí, ten magnetismo! Xapón queda moi lonxe....

5.- What lies Beneath (“Lo que la verdad esconde”) 2000. Robert Zemeckis fai unha película trapalleira : xa sabedes, trampas no guión, falsas mortes, música para asustar...Harrison Ford e Michelle Pfeiffer danlle credibilidade, e pouco máis...

6.- Penélope, 2006. Mark Palansky dirixe con soltura a Christina Ricci e a unha troula de actores ingleses que sempre o fan ben...nunha entretida adaptación doutro clásico contemporáneo : Roald Dahl!

7.- Liberal Arts. (“Amor y letras”) 2012. Un curioso (e para min descoñecido) Josh Radnor –escritor, actor, director – ceiba unha película agradable ; un rapaz –profesor - que visita a universidade onde estudou....un guión moi ben acaído!

8.- The Company, 2003. Unha inclasificable película de Robert Altman. Fascinoume Neve Campell ( guionista, actriz, bailarina ).Está Malcolm McDowell: outro ó que lle sentan ben as canas!

9.- The Soloist. (“El solista”). 2009. Outra agradable sorpresa.... o director Joe Wright manipula a Robert Downey jr., e tira o mellor de Jamie Foxx neste¿drama? dun xenio musical que tolea, incapaz de dominar o seu talento...

10.- Midnight in the garden of good and evil. (“Medianoche en el jardín del bien y el mal”), 1997. E se vos digo que Clint Eastwood é mellor director que actor?

Ten “algo”: sabe escoller os temas (guións ). Potencia o talento dos actores (Kevin Spacey, soberbio!. John Cusack levando ben o punto de vista –noso-)... e ten capacidade de convicción para que os produtores invistan , sen reparo, en filmes excelentes coma este.


P.S
Inmenso pracer procurar na “rede” os títulos orixinais, biografías, datos, información..., claro que é valiosa a arañeira !!... (Grotescos os títulos en castelán!)

E tamén, ejem, deprimente política de repetir, constantemente, en horarios diferentes –vaia ! –xoias cinematográficas... tanta repetición, devalúa, of course!)




En Compostela, logo do centenario das Irmandades da Fala, 2016