....seu pai Joaquín estaba xubilado.
Aínda me lembro da súa barba aguzada e branca.
Vivían na casa de Ribada....
Don Joaquín Vázquez Fernández naceu na parroquia de Vilaescura (Sober-Lugo) no ano 1867.
Ós 19 anos alistouse no Exército, na caixa de recrutas de Lugo, e foi destinado ao Rexemento de Cabalería Cazadores de Galicia número 29 situado en Compostela.
A cantineira do rexemento era Andrea Suárez Salgado.
Aquí (Compostela) casaron no 1893.
Aquí veu ao mundo (1894) a súa única filla: María Vázquez Suárez.
Cando a nena tiña un ano, o seu pai pide destino na illa de Cuba
(guerra da independencia colonial).
Don Joaquín estivo nos combates de Guanocano, Cienfuegos, Trinidad e Sierra Alta.
Obtivo o grao de tenente e polo seu valor en combate foi distinguido como cabaleiro de primeira clase da Orde do Mérito Militar.
De volta á España, pasou á reserva no Rexemento número 38 de Cabalería de Palencia.
Ós 37 anos acadou o retiro militar, sen perder escala. No 1921 foi ascendido a capitán.
Atopa traballo como xerente na Fábrica de Gas e Electricidade na Coruña e alí trasládase o matrimonio coa rapaciña María.
María Vázquez Suárez ingresa na Escola Normal de Maxisterio da Coruña no 1909.
Con 19 anos supera os exames de reválida e obtén o grao de mestra superior.
No 1917 convocáronse oposicións en Santiago para cubrir 48 escolas.
María aprobou e adxudicáronlle destino en Jérica (Castellón).
Cando foi a ocupala, a praza xa estaba cuberta.
Don Joaquín mandou unha carta de protesta os xornais, denunciando unha situación que afectaba a moitas mestras que aprobaran a praza e non tiñan destino.
Laiábase tamén da falta de prazas en Galicia.
En xaneiro do 1918, don Joaquín escribía:
“Por qué valen tan pouco os mestres? Porque os precisamos moito”
En setembro, María é destinada á escola de nenas da Pobra do Caramiñal (A Coruña).
Estivo doce anos.
Nese devir ela concursaba para ir a Lugo ou Ferrol... e mesmo no 1925 (con 31 anos) oposita para ir a Madrid, sen sorte.
En 1930 acadou a praza de mestra titular da Escola 2 de Miño (A Coruña).
Seus pais Joaquín e Andrea -xubilados- instaláronse en Miño (A Coruña) ca filla mestra.
Coa chegada da Segunda República -tal día como hoxe,hai 95 anos!- María implícase, entusiasmada, nas reformas do ensino e mesmo nas melloras de vida da xente.
En xuño do 1934 don Joaquín (67 anos) fica viúvo.
Deprímese.
Máis segue adiante, fachendoso e feliz coa súa mestra favorita.
A súa filla, Maruja -unha mestra de 40 anos- exerce con entrega; dita conferencias, aplica o método Montessori, fala da escola laica e mesmo da hixiene escolar.
O 19 de xullo de 1936 don Joaquín e a súa filla Maruja están na Coruña.
El é un vello capitán do exército español, xubilado da Fábrica de Gas e Electricidade; ten 69 anos.
Ela é unha mestra comprometida.Ten 41 anos.
A comezos de agosto a mestra Maruja Vázquez Suárez foi detida por
falanxistas de Pontedeume (que viaxaron á Coruña para prendela).
Don Joaquín, seu pai, ía todos os días ao cárcere de Pontedeume, tratando de vela e tentando que a ceibasen.
Non foi posible.
O 19 de agosto de 1936, a mestra dona María Vázquez Suárez foi “paseada” na praia de Bañobre (Miño).
Nacera o 15 de agosto de 1894.
Cumprira corenta e dous anos.
Don Joaquín tivo que abandonar Miño (A Coruña).
Estivo un tempo na súa casa da Coruña.
Unha sobriña acolleuno en Vilaescura (Sober –Lugo) onde nacera.
Familiares e veciños contan que fixo un tobal en Penabión, moi preto do castro de Vilaescura (Sober-Lugo).
Alí ía moitas tardes, triste e deprimido, para doerse eternamente por non ser quen de salvar a súa filla.
O lugar chámase A Casiña do capitán.
Don Joaquín finou no ano 1950.
En Compostela, lembrando os noventa e cinco da Segunda...
Saúde e República !
Fontes :
